[ISLAMIC GOVERNANCE FRAMEWORK IN THE ADAT PERPATIH INSTITUTIONS OF NEGERI SEMBILAN 1888M–1960M: A REVIEW STUDY] KERANGKA TADBIR URUS ISLAM DALAM INSTITUSI ADAT PERPATIH DI NEGERI SEMBILAN 1888M-1960M: SATU PENELITIAN

Abstract

Abstrak

Negeri Sembilan mengamalkan Adat Perpatih sebagai asas pemerintahan tradisional sejak abad ke 18 lagi. Namun demikian, perbahasan mengenai Adat Perpatih dalam kerangka tadbir urus Islam masih kurang dibincangkan secara sistematik dalam wacana kajian sejarah pentadbiran agama. Kajian ini bertujuan untuk meneliti perkembangan tadbir urus institusi Islam di Negeri Sembilan antara 1888M hingga 1960M menerusi analisis kedudukan Adat Perpatih sebagai autoriti pemerintahan agama Islam. Turut diteliti peranan Yang di-Pertuan Besar bersama Undang Luak-Luak utama sebagai teras autoriti agama selain politik. Metodologi penyelidikan menggunakan pendekatan kualitatif melalui kajian sejarah dan analisis tematik terhadap sumber sekunder dan sumber primer yang telah ditafsir oleh sarjana terdahulu. Kajian ini mendapati bahawa perbahasan terdahulu mengenai Adat Perpatih cenderung memfokuskan aspek adat dan politik secara terpisah daripada kerangka tadbir urus Islam. Dapatan kajian turut menunjukkan bahawa Yang di-Pertuan Besar bersama Undang Luak-Luak utama berfungsi sebagai struktur autoriti yang menggabungkan unsur kepimpinan agama, musyawarah dan legitimasi pemerintahan dalam sistem Adat Perpatih. Penemuan ini menunjukkan bahawa institusi pemerintahan tradisional di Negeri Sembilan mempunyai dimensi Islam yang tersendiri dan menjadi asas kepada pembentukan struktur pentadbiran agama yang lebih formal pada era kolonial. Sumbangan kajian kepada tafsiran semula Adat Perpatih di Negeri Sembilan sebagai suatu kerangka Institusi tadbir urus Islam dalam pemerintahan tempatan Alam Melayu dan Asia Barat.

Kata kunci: Tadbir urus Islam, Institusi Islam, Negeri Sembilan, Adat Perpatih.

Abstract

Negeri Sembilan has practised Adat Perpatih as the foundation of its traditional system of governance since the eighteenth century. Nevertheless, discussions of Adat Perpatih within the framework of Islamic governance remain insufficiently examined in a systematic manner within the discourse on the history of religious administration. This study aims to examine the development of Islamic institutional governance in Negeri Sembilan between 1888 and 1960 through an analysis of the position of Adat Perpatih as an authority in the governance of Islam. It also investigates the role of the Yang di-Pertuan Besar together with the principal Undang of the Luak as the core religious authority in addition to their political authority. The research adopts a qualitative approach through historical study and thematic analysis of secondary sources and primary sources that have been interpreted by previous scholars. The study finds that earlier discussions on Adat Perpatih have tended to focus on customary and political aspects separately from the Islamic framework. The findings further indicate that the Yang di-Pertuan Besar and the principal Undang of the Luak functioned as a structure of authority that integrated elements of religious leadership, consultation (musyawarah), and governmental legitimacy within the Adat Perpatih system. These findings demonstrate that the traditional governing institutions of Negeri Sembilan possessed a distinct Islamic dimension and served as the foundation for the formation of a more formal religious administrative structure during the colonial period. The study contributes towards a reinterpretation of Adat Perpatih in Negeri Sembilan as a framework of Islamic governance institutions within the local government system of the Malay World of West Asia.

Keywords: Islamic Governance, Islamic Institutions, Negeri Sembilan, Adat Perpatih.