Gaya Fikiran dalam Andai Itu Takdirnya: Analisis Stilistik (Thought Presentation in Andai Itu Takdirnya: A Stylistic Analysis)

Abstract

Gaya fikiran ialah teknik yang dimanfaatkan pengarang untuk mempersembahkan fikiran watak dalam teks. Kajian terdahulu cenderung kepada pengelasan kategori dan fungsi gaya fikiran serta kedudukan pengarang dalam teks namun kurang memberi perhatian kepada hubungan antara pola dan strategi gaya fikiran. Oleh itu, kajian ini bertujuan untuk menganalisis pola dan strategi fikiran langsung dengan menumpukan kepada klausa pelapor, khususnya jenis kata kerja dan kedudukan klausa dalam struktur fikiran langsung. Teks yang dikaji ialah prosa moden, Andai Itu Takdirnya (2008) oleh pengarang Siti Rosmizah Ismail dan tertumpu pada fikiran langsung oleh dua watak utama novel ini, iaitu Nur Aleya dan Syed Aizril dalam 14 bab terpilih. Analisis dijalankan berdasarkan pendekatan Leech dan Short (2007). Hasil kajian ini mendapati bahawa penggunaan fikiran langsung lebih dominan bagi watak Aleya berbanding Syed Aizril. Pengarang juga tidak terikat kepada penggunaan kata kerja mental fikir sebaliknya menggunakan kata kerja verbal mental seperti luah, gerutu, bisik yang digandingkan dengan klausa di dalam hati untuk menyampaikan fikiran watak. Klausa pelapor didapati lebih dominan pada kedudukan akhir yang berfungsi untuk mengutamakan kandungan fikiran watak sebelum diperkukuh dengan maklumat tambahan. Strategi ini meningkatkan kesan dramatik dan realistik dalam teks. Kajian ini menyumbang kepada analisis stilistik yang sistematik dan holistik kepada teks Melayu dalam konsep gaya fikiran.

Kata Kunci: ujaran; gaya fikiran; fikiran langsung; klausa pelapor; stilistik

ABSTRACT

Thought presentation refers to the technique used by the author to present characters’ thoughts in text. Previous studies have largely focused on the categorisation and functions of thought presentation, also the positioning of the author but have paid limited attention to the relationship between patterns and strategies of thought presentation. This study aims to analyse the patterns and strategies of direct thought with an emphasis on reporting clauses, specifically the types of verbs used and the positions of clauses within the structure of direct thought. The text analyzed is modern prose, Andai Itu Takdirnya (2008) by Siti Rosmizah Ismail. This study focuses on the direct thoughts of the novel’s two main characters, Nur Aleya and Syed Aizril, in 14 selected chapters. The analysis is conducted based on the framework of speech and thought presentation by Leech and Short (2007). The findings indicate that direct thought is more frequently employed in Nur Aleya compared to Syed Aizril. The author is not confined to the use of typical mental verbs, fikir but utilises the verbal-mental verbs such as luah, gerutu and bisik combined with clause di dalam hati to convey the character’s internal states. Reporting clauses are dominant in final position functioning to foreground the content of thought before being reinforced by additional information. This strategy enhances both dramatic and realistic effects in the texts. This study contributes to a holistic and systematic stylistic analysis of Malay text within the framework of thought presentation.

Keywords: utterance; thought presentation; direct thought; reporting clause; stylistics